Bileşiminde nikotin ve 4
bine yakın zehirli madde bulunan tütün bitkisinin kıyılmış, kurutulmuş
ve kullanılmaya hazır duruma getirilmiş yaprağından sigara yapılır.
Tohumu son derece küçük olduğu için önce fideliğe ekilen tütün sonra
tarlaya aktarılır. Tütünün anayurdu Amerika’dır.Avrupa’ya Amerika’nın
keşfi ile gelmiştir. Kuzey Amerika,Meksika ve Haiti’de yerliler
mabetlerde yakarak dumanını çekerlerdi. Kolombos ve arkadaşları
1511’de Petrus (Tabaccos) ismiyle İspanya ve Portekiz’e soktular. 1560
senesinde Fransa Büyükelçisi Jean Nicot Fransa Sarayı’na şifa verici
bir bitki olarak tütün tohumlarını soktu.Tütün Fransa’dan
Almanya’ya,daha sonra da bütün dünyaya yayılmıştır.Nicot’un ününe
izafeten tütünün içindeki zehire Nikotin adı verildi.
Tütün tohumu Osmanlı Devleti’ne (1605-1606) senesinde yabancı
gemilerle getirilerek,ilk tütün ekimi Selanik vilayetinin Yenice-Vardar
kasabasında yapıldı. Dördüncü Murat zamanında tütün yasaklandı.1862’de
tütün ithali serbest bırakıldı ve tekel altına alındı. Bilahare tekrar
ithali yasaklandı. 1874’de yurt içinde istihsali serbest bırakıldı.
Türkiye’de 600 bin civarında aile (2.5 milyon kişi)nin geçimini tütün
ekimi sağlamaktadır. Dünya genelinde 1 milyar 360 milyon, ülkemizde
ise 22 milyon insan (çoğunluğu gençler olmak üzere) sigara
kullanmaktadır. Bunların büyük bölümü de bağımlı (tiryaki) dır.
Tüketimi özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde giderek
artan sigara illeti ile mücadele konusunda düzenlenen bir panelde
konuşan Prof.Dr.Asaf Ataseven, bakın tütünü nasıl tarif ediyor:
“Tütün, yapraklarında tanen, zamk, nişasta ,reçine ve alkoloidler
bulunan bir bitkidir.Bu alkoloidler içinde miktarı en fazla olan
nikotin alkoloididir. Nikotin sulfat tuzları, tarımda böcek öldürücü
olarak kullanılır. Nikotin zehirli bir madde olduğu için tıpta
kullanılmamıştır ve bir ilaç değildir.5-6 damla nikotin zerkedilen bir
köpek derhal ölür.Gene bir paket sigaranın ihtiva ettiği nikotin bir
insana zerkedilse,insanı öldürebilir.Günlük hayatta sigara aralıklarla
içildiği ve zehirli maddelerin önemli bir kısmı ağızdan çıkan dumanla
dışarı atıldığı için öldürmüyor.”
SİGARANIN
ZARARLARI
Beyin tümörlerinin
%99’u, Beyin kanamalarının %85’i, Akciğer kanserlerinin %90’ı, Gırtlak
kanserlerinin %99’u sigara kaynaklıdır. Sigara içenlerde kırmızı
küreciklerin oksijen taşıma kapasitesi 1/6 ilâ 1/3 oranında azalır.
Sigara içenlerin vücuduna %15 ilâ %33 daha az oksijen girmektedir. Bu
en önce beyin ve kalbin harabiyeti demektir. Tütün dumanında 4000 adet
zararlı madde vardır. Sigara içen kadınlar içmeyen kadınlardan 15 yaş
fazla ihtiyarlamaktadır. Sigara içen annelerin çocukları,oksijen
azlığı sebebiyle geri zekalı olur. Tiryaki hanımların çocuklarında
sakatlık ihtimali %65 gibi ciddi bir çizgidedir. Sigara içen
kadınlarda kısırlık 10 kat fazladır. Erken doğum ve düşüklerin
%80’inin sebebi sigaradır. Dünya ülkelerinde çıkan yangınların
%70’inden sigara sorumludur. Sigaranın sebep olduğu ölümler, diğer
uyuşturucularınkinden 13 kat fazladır. Sigara içenlerde ani ölüm,
içmeyenlere oranla 10 kat fazladır. 45-50’nin altındaki erkeklerde
koroner (kalp)den ölenlerin %80’i sigara kaynaklıdır.
Tütündeki radyoaktif, kurşun ve polonium, radyoaktif parçalar olarak
hücreleri mahvetmektedir. Bacak damar tıkanıklıklarının %90’ı
sigaradandır. Günde 1 paket sigara içenlerin vücudunda 20 yılda 7 kg.
is ve katran birikimi olmaktadır.
SİGARANIN
EKONOMİK ZARARLARI
Tütün ya da sigara
içiminin sağlığa olan zararları yanında ekonomiye olan zararları da
azımsanmayacak boyuttadır. Bu alışkanlık sebebiyle oluşan ekonomik
kayıpları iki grupta toplamak mümkündür: Doğrudan ve dolaylı kayıplar.
Amerika’da yapılan hesaplara göre sigaranın sebep olduğu doğrudan
kayıplar yılda yaklaşık 15 milyar dolar,dolaylı kayıplar ise 35 milyar
dolardır. Tütün üretimi sırasında zararlı ot ve böcekleri öldürmek
amacıyla kullanılan pestisit ve insektisitlerin gerek çevreye, gerekse
çalışan tarım işçilerinin sağlığına
ciddi zararlar verdiği
bilinmekte ve bu yolla oluşan dolaylı ekonomik kayıpların tutarı ne
yazık ki hesaplanamamaktadır. Sigara içimi dışında tütün üretimi
sırasında oluşan bazı ekonomik kayıpların varlığı da söz
konusudur...Bu kayıpların başında ormanların ve tarıma elverişli
alanların,tütün üretimi için tahribi ile bilinçsizce kullanılan
tarım ilaçlarının yarattığı tehlikeler gelmektedir.
Sigara içenlerin sadece sigaraya ödediği ve aile gelirinin her
ay en az %15’ini götüren fuzûlî bir masraf kapısıdır.Bu fuzûlî
masraf ayrıca 3 zarara sebep olmaktadır:
Bu gider,aile
efradının eksik beslenmesine sebep olmaktadır.
Bu masrafla
tiryaki;kendisine,aile fertlerine ve kapalı yerlerde diğer
insanlara hastalık ve bu yolla akla gelmedik tedavi masrafları
yüklemektedir.
Tiryaki erkek ve
kadınlar doğan ve doğacak nesillere de,parasal hesabı
yapılamayacak sayısız zararlar vermektedirler.
Sigara içen bir kişi çalıştığı firmaya yılda 4 bin 600 dolar ek yük
getirmektedir.Amerikan İşçi Sağlığı Örgütü,sigara içen bir kişinin
çalıştığı firmaya ek maliyet yüklediğini,bu maliyetin içinde sigara
dumanının çevreye verdiği zararın yanı sıra,çalışan kişinin sigara
içmekten doğan hastalık giderlerinin de bulunduğunu saptadı. Firmalar
bu tespitten sonra, çalışanlar için sigara içme yerleri yaptırma
yerine,onları sigara içmekten alıkoyacak yöntemleri bulmak için çaba
sarfetmeye başladılar. Bu arada bazı işyerleri İşçi Sağlığı Örgütü’nün
bulgularını gerekçe göstererek çalışanlara,çalıştıkları süreler
içerisinde sigara içmeyi yasak ettiler. Sigaranın ülkemizde halk
sağlığına verdiği zarar,her yıl sağlanan kârın tam dört katıdır.
Bunlar sağlık masraflarına dayalı bulgulardır.Gerçekte sigaradan her
yıl meydana gelen 160 bin ölüm, bundan çok daha fazla insana getirdiği
ömür boyu süren hastalık ve sakatlıklar ve de sigaradan meydana gelen
ölü doğumların ve düşüklerin parasal hesabı yapılamaz.
SİGARA NASIL BIRAKILMALI
Sigaranın sayısız zararlarını bilen akıllı kişinin
ilk işi şüphesiz bunu bırakma çabasına
girmesidir.O halde yapılacak işleri şöylece
sıralayabiliriz:
Kesin karar veriniz.Ve bu işte iradenizi sonuna
kadar kullanmayı göze alınız.
Sigarayı birden bırakınız.Zîrâ deneyler birden
bırakanların ve birden bırakmanın daha başarılı
olduğunu göstermiştir.
Bu
halde ilk iş sigara içen arkadaş ve çevrelerden
kesin olarak uzaklaşınız.
Size sigarayı hatırlatan her şeyi yaşamınızdan
uzaklaştırınız.
Sizde sigara arzusu uyandıran yiyecek ve
içeceklerden uzak durunuz. Bilhassa sigara
arzusu şiddetlenince bir bardak su içiniz.
Plânlı,ölçülü ve faal bir yaşam çizgisini
benimseyiniz.
Sizi strese sokacak konulardan ve tartışmalardan
uzak durunuz.
Boş zamanlarınızda sportif faaliyetlere hiç
olmazsa uygun yürüyüşlere iltifat ediniz.
Mümkünse birkaç arkadaşla grup halinde bırakınız
ve bu savaşta mistik ve manevi duygularınızı da
devreye sokunuz.
SİGARAYI
BIRAKTIKTAN SONRA
20 dk. sonra,
tansiyon normale döner.
1 gün sonra, kalp
krizi riski azalmaya başlar.
2 gün sonra, nikotin
vücuttan atılmaya başlar.
2 hafta sonra, spor
yapmak kolaylaşır.
1 ay sonra, ciğer
kapasitesi %30 artar.
1 yıl sonra, kalp
krizi riski %50 azalır.
3 yıl sonra,kalp
krizi riski hiç sigara içmemiş insanlarla aynı olur.
EBEVEYNE DÜŞEN GÖREVLER
Gence söyleyeceğiniz, sigara, uyuşturucu ve
alkolden uzak durmasının tek emin yol olduğudur.
Merak veya denemek amacıyla dahi yaklaşmamalıdır.
Ebeveynin bu maddeleri kullanmayarak çocuklarına
iyi örnek olması şarttır.
Alkol kullanımı için gence müsamaha edilmemeli,bu
konuda kesin kararlı olunmalıdır. Gerekirse sert
davranarak onu tehlikeden korumalıdır.